پانتئون رم؛ معبد روم باستان
رم، پایتخت ایتالیا، شهری است که در هر گوشهاش میتوان ردپای امپراتوری، هنر و ایمان را احساس کرد. شهری که تاریخ چند هزار سالهاش نه فقط در موزهها، بلکه در خیابانها، میدانها و بناهای زندهاش جریان دارد. رم شهری است که گذشتهاش هنوز نفس میکشد و در کنار زندگی مدرن، همچنان شکوه گذشته را بازگو میکند.
در میان صدها جاذبهی تاریخی رم، بناهایی چون کلوسئوم، فروم رومی، واتیکان و فواره تروی جایگاهی برجسته دارند. اما آنچه رم را متمایز میکند، ترکیب بینظیر معماری، افسانه و واقعیت است؛ گویی هر ساختمان بخشی از داستان تمدن بشر را روایت میکند. بازدید از رم، سفری به دل تاریخ غرب است.
در میان این شاهکارها، پانتئون یکی از تحسینبرانگیزترین بناهای باستانی شهر است؛ بنایی که از معبدی روم باستان، به کلیسایی مسیحی تبدیل شد و تا امروز، همچنان الهامبخش و باشکوه باقی مانده است.
اگر دلتان میخواهد که بیشتر درباره پانتئون رم بدانید با یگانه گشت و ادامه این مطلب همراه ما باشید.
نمایی از بیرون پانتئون رم
تاریخچهای مختصر از پانتئون رم
پانتئون، یکی از بهترین و سالمترین آثار باستانی باقیمانده از دوران روم باستان، در اصل معبدی برای پرستش خدایان متعدد رومی بود. اولین نسخه این معبد توسط مارکوس ویپسانیوس آگریپا بین سالهای ۲۷ تا ۲۵ پیش از میلاد ساخته شد. این بنای اولیه در سال ۸۰ میلادی در آتشسوزی بزرگی از بین رفت. پس از آن، در دوران امپراتور دومیتیان بازسازی شد، اما مجدداً در سال ۱۱۰ میلادی بر اثر صاعقه بهطور کامل ویران شد.
ساختمان فعلی، که بسیاری آن را شاهکار معماری رومی میدانند، در دوره امپراتور هادریان، بین سالهای ۱۱۸ تا ۱۲۵ میلادی ساخته شد. البته برخی منابع معتقدند که ساخت بنا در دوران امپراتور تراژان آغاز شده و حدود سال ۱۲۸ میلادی به پایان رسیده است. هادریان، به احترام معبد اولیه، کتیبهی مارکوس آگریپا را بر سر در پانتئون جدید نصب کرد؛ همین مسئله موجب شده که تاریخ دقیق ساخت بنا تا سالها محل بحث باشد.
در سال ۶۰۹ میلادی، امپراتور بیزانسی فوکاس این معبد را به کلیسای کاتولیک هدیه داد و از آن زمان پانتئون به کلیسای جامع سنتا ماریا روتوندا تبدیل شد. همین تغییر کاربری باعث شد که این بنا در طول قرون وسطی از ویرانی نجات یابد و تا امروز پابرجا بماند. در طی قرون مختلف، پادشاهان و هنرمندان بزرگی در این مکان به خاک سپرده شدند، از جمله رافائل، نقاش برجسته رنسانس، و ویکتور امانوئل دوم، نخستین پادشاه ایتالیا.
معماری پانتئون رم
پانتئون را میتوان شاهکار بیبدیل معماری روم دانست؛ بنایی با پلان دایرهای که توسط دیوارهایی ضخیم و محکم احاطه شده است. ورودی بنا با ۱۶ ستون گرانیتی عظیم در سبک کورینتی طراحی شده: ۸ ستون در ردیف جلو و دو گروه چهارتایی در پشت سر آنها قرار دارند.
گنبد این سازه، با قطر و ارتفاعی برابر حدود ۴۵ متر، تا امروز نیز یکی از شگفتانگیزترین سازههای مهندسی جهان محسوب میشود. این گنبد بزرگترین گنبد بتنی غیرمسلح در جهان است و حتی از گنبد کلیسای سنت پیتر واتیکان نیز بزرگتر است. در بخش داخلی گنبد، پنلهایی فرورفته در ۵ ردیف ۲۸تایی دیده میشود که هم از نظر زیباییشناختی چشمگیرند و هم به سبکسازی سازه کمک کردهاند.
در مرکز گنبد، یک دهانهی دایرهای ۹ متری به نام اوکولوس (Oculus) وجود دارد که تنها منبع نور طبیعی فضای داخلی است. نور خورشید از این روزنه وارد میشود و بر اساس موقعیت خورشید در آسمان، حال و هوای متفاوتی به فضا میدهد. هندسه دقیق و توازن کامل میان طول، عرض و ارتفاع بنا الهامبخش بسیاری از معماران بزرگ تاریخ، از دوره رنسانس تا دوران مدرن بوده است.
جزئیاتی کمتر شنیدهشده از پانتئون رم
- پانتئون رم در دوران معاصر نیز الهامبخش بناهای بسیاری در سراسر جهان بوده است. توماس جفرسون، رئیسجمهور آمریکا، در سال ۱۸۲۲ ساخت کتابخانه دانشگاه ویرجینیا را با الهام از پانتئون طراحی کرد.
- در گذشته، دو برج ناقوس در دو طرف نمای اصلی قرار داشت که بعدها به دلیل نارضایتی مردم رم (که آنها را «گوش الاغ» مینامیدند) برداشته شدند.
- یکی از مراسم مهمی که در پانتئون برگزار میشود، جشن پنتیکاست (Pentecost) یا یکشنبه روحالقدس در تقویم مسیحی است. در این روز که پنجاه روز پس از عید پاک برگزار میشود، حضور روحالقدس در زندگی مؤمنان گرامی داشته میشود. در پانتئون، در این روز هزاران گلبرگ گل رز از اوکولوس (دهانه گنبد) به داخل ساختمان ریخته میشود که صحنهای بسیار تأثیرگذار و نمادین را رقم میزند.
- پانتئون شاهد روزهای تاریکی هم بوده است؛ برای مدتی در قرون وسطی، فضای اطراف بنا به غرفههای فروش سبزی، مواد غذایی، و حتی میخانهها و بازارهای غیرقانونی اختصاص یافته بود. آلودگی و زباله، سنگفرش میدان جلویی را لغزنده و آلوده کرده بود.
- امروزه پانتئون در صحنههایی از فیلمهای معروف نیز ظاهر شده است؛ از جمله فیلم کلاسیک “تعطیلات رومی” با بازی آدری هپبورن و گرگوری پک.
- هنگام بازدید، بهویژه در اطراف میدان، مراقب جیببرها باشید.
ساعات بازدید و هزینه بلیت پانتئون رم
بازدید از پانتئون رم همهروزه از ساعت ۹ صبح تا ۷ عصر امکانپذیر است و آخرین ورود در ساعت ۱۸:۳۰ انجام میشود.
قیمت بلیتها بهشرح زیر است:
- راهنمای صوتی: ۱۵ یورو
- راهنمای انگلیسیزبان حضوری: ۲۵.۵ یورو
- راهنمای صوتی + دفترچه راهنما: ۱۹.۵ یورو
برای بازدیدهای رسمی، پیشنهاد میشود از قبل بلیت تهیه شود، چرا که پانتئون یکی از پربازدیدترین جاذبههای رم است و سالانه بیش از ۱۰ میلیون نفر از آن دیدن میکنند.
پانتئون رم
بدون دیدگاه